Adriaan Paulen
| Adriaan Paulen | |
|---|---|
| Volledige naam | Adriaan Paulen |
| Geboortedatum | 12 oktober 1902 |
| Geboorteplaats | Haarlem |
| Overlijdensdatum | 9 mei 1985 |
| Overlijdensplaats | Eindhoven |
| Sportieve informatie | |
| Discipline | 400 m en middellange afstand |
| Eerste titel | Ned. kampioen 400 m 1920 |
| OS | 1920, 1924, 1928 |
| Extra | Ned. recordhouder 400 m 1923-1937, 800 m 1920-1923 + 1923-1938, 1500 m 1922-1927. Voorzitter IAAF 1976-1981 |
|
|
|
Adriaan Paulen (Haarlem, 12 oktober 1902 - Eindhoven, 9 mei 1985) was een Nederlands atleet, sportbestuurder en verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Inhoud |
Sporter
Paulen was in de jaren direct na de Eerste Wereldoorlog één van Nederlands bekendste atleten. Hij behaalde in de jaren twintig van de vorige eeuw in totaal zes Nederlandse titels. Paulen blonk vooral uit op de 400 m en de middellange afstanden. In 1920 behaalde hij op slechts 17-jarige leeftijd met een tijd van 1.56,40 een zevende plaats in de finale van de 800 m op de Olympische Spelen van Antwerpen. Hij was de eerste Nederlandse atleet die een Olympische finale wist te bereiken. Met minder succes deed hij ook mee aan de Spelen van 1924 (400 en 800 m) en 1928 (400 en 800 m + 4 x 400 m estafette). In 1925 was "Adje" Paulen de eerste die op de 500 m een wereldrecord liep in het Bislett-stadion in Oslo.
Naast atletiek deed hij ook aan voetbal, cricket, motor- en autosport. Van 1934 tot 1952 was hij een vast deelnemer aan de Rally van Monte-Carlo.
Nationale kampioenschappen
| Onderdeel | jaar |
|---|---|
| 400 m | 1920, 1921, 1923, 1926 |
| 800 m | 1920, 1922 |
Persoonlijke records
| Onderdeel | Prestatie | Datum | Plaats |
|---|---|---|---|
| 400 m | 48,2 s | 12 juli 1924 | Parijs |
| 800 m | 1.55,1 s | 1923 |
Werkzaamheden en verzetsactiviteiten
Paulen maakte deel uit van het bestuur van het antisemistische Nationaal Front. Het Nationaal Front was een naamsverandering van het fascistische Zwart Front dat onder leiding van Arnold Meijer stond. In augustus 1940 maakte hij deel uit van een viermansdelegatie van het Nationaal Front naar geheime fusiebsprekingen met de Nederlandse Unie, waarvan de vier afgevaardigden zichzelf een tegenstander van de democratie verklaarden en aanhangers van het fascisme. De besprekingen moesten geheim blijven, omdat men bang was voor de reactie van de Nederlandse bevolking. De besprekingen mislukten onder andere doordat het Nationaal Front joden wilde weren en de Nederlandse Unie in eerste instantie nog joden wilde toelaten. [1]
In het dagelijks leven was Paulen als mijnbouwkundig ingenieur werkzaam bij de Staatsmijnen. Na een staking in de mijn waar hij werkte, werd niet voldaan aan een Duitse eis om een lijst met namen van de stakers te geven en werd Paulen ter dood veroordeeld. Dit vonnis werd uiteindelijk niet voltrokken. In september 1944 drong hij door de Duitse linies heen om de oprukkende Amerikaanse troepen bij te staan. Door zijn goede kennis van de omgeving van Valkenburg en de Duitse verdedigingswerken werd hun opmars zeer vergemakkelijkt. Later merkte hij hierover op: 'Allemaal prachtig natuurlijk, maar midden in een veldslag bovenop een tank gaan zitten heeft natuurlijk niets met heldendom te maken.'[2] Anderen vonden van wel, want na de oorlog ontving Paulen uit handen van Prins Bernhard hiervoor de Militaire Willemsorde 4e klasse en van de Amerikaanse regering de Medal of Freedom with Bronze Palm.
Sportbestuurder
Na de oorlog werd hij sportbestuurder. Van 1944 tot 1964 was hij voorzitter van de KNAU. Daarna werd hij eerst voorzitter van de Europese en later van de Wereldatletiekbond. Hij was voorzitter van de IAAF van 1976 tot 1981. Hij nam het initiatief tot de invoering van de Wereldkampioenschappen atletiek. Bij zijn afscheid in 1981 ontving Adriaan Paulen uit handen van IOC President Juan Antonio Samaranch de Olympic order in zilver. In de jaren 1987 - 2000 werd in Hengelo de Adriaan Paulen Memorial gehouden, later omgedoopt tot Fanny Blankers-Koen Games. De winnaar van de 800 meter ontvangt een naar Paulen genoemde bokaal.
Personalia
Paulen was getrouwd met Margrieta Gerritz, die in 1987 het oorlogsdagboek uit 1944 - 1945, wat haar echtgenoot bij had gehouden, leesbaar heeft gemaakt en bewerkt. Het dagboek werd niet uitgegeven, maar is door verschillende historici ingezien en gebruikt als referentiemateriaal.
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
Externe links
- Honderd Haarlemse Helden: Ad Paulen op de website van AV Haarlem
- Fragmenten oorlogsdagboek Paulen
- Nederlandse deelnemers aan de Olympische Spelen op NOC*NSF
Why are we here?
All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License
This page is cache of Wikipedia. History